Feiten en context

●        Het lokaal bestuur maakt kosten in het kader van het debiteurenbeheer. Via een retributiereglement kunnen deze kosten aangerekend worden aan een in gebreke blijvende debiteur

Juridische gronden

●        30 mei 2008: Decreet over de vestiging, invordering en geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen.

●        29 juli 1991: Wet over de uitdrukkelijke motiveringsplicht van bestuurshandelingen.

●        Wetboek van de minnelijke en gedwongen invordering van fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen.

●        Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992.

●        Wetboek van economisch recht, boek XIX "Schulden van de consument"

●        Omzendbrief KB/ABB 2019/

●        22 december 2017: Decreet Lokaal Bestuur: artikel 77 en 78.

Argumentatie

Omwille van de financiële toestand van het lokaal bestuur is het noodzakelijk belastingen te heffen en retributies te vorderen ter recuperatie van gemaakte kosten.

Het komt regelmatig voor dat de betalingen van belastingen, retributies, huren en onkostennota's laattijdig gebeuren. In het kader van de invordering van deze openstaande schulden maakt de gemeente, het OCMW , de welzijnsvereniging en het AGB in de diverse stadia van de invorderingsprocedure administratieve kosten.

Gemeentelijke schuldvorderingen worden niet altijd binnen de vervaltermijn betaald. De financieel directeur is ertoe gehouden om achterstallige schuldvorderingen desnoods gedwongen in te vorderen, vanuit zijn zorg en verantwoordelijkheid voor het debiteurenbeheer (artikel 177, eerste lid, 2°, DLB).

Dit geldt zowel voor fiscale als voor niet-fiscale vorderingen zoals bijvoorbeeld een retributie. In grote lijnen loopt de gedwongen invordering van een schuld altijd volgens hetzelfde stramien: er wordt een aanmaning tot betaling gestuurd en de gerechtsdeurwaarder wordt ingeschakeld of eventueel volgt een optreden in rechte. De gedwongen invordering van een fiscale schuld wordt geregeld in het WIB 1992. Voor niet-fiscale schulden geldt de regeling in artikel 177 van het DLB.

Er zijn 2 mogelijkheden voor een gedwongen invordering: een dwangbevel/bevel tot betaling (niet voor het AGB) en een invordering via de rechtbank.

Bij gemeentelijke administratieve sancties (GAS-boetes) mogen wettelijk gezien geen bijkomende kosten worden aangerekend in de fase van de minnelijke invordering.

De schuldvorderingen van de Gemeente, OCMW , welzijnsvereniging en AGB worden niet altijd binnen de vervaltermijn betaald. De financieel directeur is ertoe gehouden om achterstallige schuldvorderingen desnoods gedwongen in te vorderen, vanuit zijn zorg en verantwoordelijkheid voor het debiteurenbeheer.

Lokale besturen zijn verplicht om een herinneringsbrief te versturen voorafgaand de gedwongen invordering van een belastingschuld, alleen hoeft die herinnering niet langer aangetekend verstuurd te worden. Enkel als de verjaring van de schuld gestuit moet worden, kan het bestuur niet anders dan aangetekend aanmanen. Een gewone herinneringsbrief is immers niet verjaringsstuitend, een aangetekende aanmaning is dat wel (zie artikel 443bis, §2, 3° WIB 1992).

In de regelgeving wordt opgelegd dat de verzending van de aanslagbiljetten kosteloos moet zijn voor de belastingplichtige (art. 4, §3, derde lid decreet van 30 mei 2008 over de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen). De verzending van de aanslagbiljetten moet m.a.w. gedragen worden vanuit de algemene middelen. Deze verplichting tot kosteloosheid slaat echter niet op de herinneringen die nadien verstuurd worden. Wanneer de belastingplichtige in gebreke blijft om de belasting (tijdig) te betalen, is het echter niet aangewezen om onrechtstreeks andere belastingplichten te laten meebetalen voor de extra kosten die de invordering van die schuld vergt. In dat geval is de aanrekening van bijkomende invorderingskosten op de nalatige schuldenaar aanvaardbaar. Het lokaal bestuur dient zich daartoe zelf een rechtsbasis te verschaffen. Dit kan door in elk afzonderlijk belastingreglement een bepaling op te nemen over de aangerekende kosten wanneer de belastingschuldige zijn schuld niet tijdig kwijt of door een op zichzelf staand retributiereglement aan te nemen.

Debiteuren van fiscale schuldvorderingen krijgen zoals decretaal bepaald, een betaaltermijn van 2 maanden na het versturen van het aanslagbiljet. Debiteuren van niet-fiscale schuldvorderingen krijgen een betaaltermijn van 30 dagen na het versturen van de factuur. Een eerste kosteloze betalingsherinnering voor openstaande fiscale en niet-fiscale ontvangsten wordt pas verzonden na het verstrijken van de initiële betaaltermijn die op het aanslagbiljet of op de factuur vermeld staat.

Na het niet naleven van de bijkomende betaaltermijn na een eerste herinnering, wordt een tweede en laatste herinnering aangetekend verstuurd naar de nalatige debiteur. Het openstaand bedrag van de schuldvordering wordt daarbij verhoogd met een door de gemeenteraad te bepalen retributie voor de gemaakte invorderingskosten. Bij deze laatste herinnering wordt duidelijk gemeld dat in een volgende fase een dwangbevel zal worden betekend aan een gerechtsdeurwaarder ingeval het openstaand bedrag niet wordt vereffend binnen de voormelde betaaltermijn. Er zijn 2 mogelijkheden voor een gedwongen invordering: een dwangbevel/bevel tot betaling (niet voor het AGB) en een invordering via de rechtbank.

Bij gemeentelijke administratieve sancties (GAS-boetes) mogen wettelijk gezien geen bijkomende kosten worden aangerekend in de fase van de minnelijke invordering.

Het opvolgen van debiteurenbeheer en de procedure tot het invorderen van de schulden, brengt kosten met zich mee. Afhankelijk van de toegepaste procedure worden meer complexe, tijdrovende en arbeidsintensieve handelingen van de administratie verwacht. De meerkost omvat de administratie, bestaande uit materiaal (papier, verzendingskosten, enzovoort) en personeelskost (opzoekingen, opmaak documenten, opvragen attesten, enzovoort). 

Het billijkheidsprincipe bepaalt dat de kosten die gegenereerd worden door een weigering van betaling, effectief zouden gedragen worden door de schuldenaar die deze kosten genereert en niet door de schuldenaar die zijn schulden tijdig aan het lokaal bestuur betaalt.

Financiële weerslag

De financiële gevolgen worden opgenomen in het meerjarenplan 2026-2031.

BESLUIT: unaniem
 

Enig artikel:

De Raad voor Maatschappelijk Welzijn keurt het retributiereglement voor terugvordering van aanmaningskosten van openstaande en vervallen fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen en dwangbevelen

voor 2026 tot en met 2031 goed:

Retributiereglement voor terugvordering van aanmaningskosten van openstaande en vervallen fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen en dwangbevelen.

Artikel 1: Definities

§1. Administratieve kosten: De kosten die aangerekend worden voor het verzenden van aanmaningen, opmaken van een dossier voor invordering via een deurwaarder en/of opmaken van een invorderingsdossier via een advocaat.

§2. Aanmaningskosten: De kosten die een schuldeiser in rekening brengt aan debiteur die openstaande fiscale of niet-fiscale vorderingen niet tijdig betaalt. Deze kosten zijn bedoeld als vergoeding voor de extra inspanning en werkzaamheden die de schuldeiser moet verrichten om betaling alsnog te verkrijgen. 

§3. Debiteur: Een debiteur, ook schuldenaar genoemd, is de natuurlijke- of rechtspersoon die nog geld verschuldigd is omwille van het niet betalen van een fiscale of niet-fiscale vordering.

§4. Fiscale vorderingen: Belasting incl. belastingverhogingen

§5. Niet-fiscale vorderingen: Retributie, factuur, schadevergoeding, terugbetaling, huurgelden, pachten, en andere op het eigendomsrecht gevestigde inkomsten,…

§6. Afbetalingsplan: Een overeenkomst tussen een schuldenaar en een schuldeiser om een schuld in termijnen terug te betalen, vaak in vaste maandelijkse bedragen, wat het een haalbaarder manier maakt om schulden af te lossen dan een eenmalige grote betaling. 

Artikel 2: Toepassingsgebied

De retributie is verschuldigd door debiteuren die laattijdig hun verschuldigde aanslagbiljetten en/of retributies betalen. De retributie is onmiddellijk opeisbaar

Artikel 3: Tarieven

§1. Het bedrag van de retributie op invordering van openstaande en vervallen fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen wordt als volgt vastgesteld:

§2. Bij gemeentelijke administratieve sancties (GAS-boetes) worden er geen bijkomende kosten aangerekend in de fase van de minnelijke invordering.

Artikel 4: Indexering

De voormelde tarieven worden vanaf 2027 jaarlijks op 1 januari geïndexeerd als volgt:

(basisbedrag 2026 x gezondheidsindex november voorafgaand aan het aanslagjaar)/gezondheidsindex november 2025

Artikel 5: Afrondingsregel

het geïndexeerd tarief wordt afgerond als volgt:

bedragen die eindigen op 1, 2, 3 of 4 eurocent worden afgerond naar het lagere veelvoud van 10 cent.

bedragen die eindigen op 5, 6, 7, 8 of 9 eurocent worden afgerond naar het hogere veelvoud van 10 cent

Artikel 6: Betaling

§1. Deze retributie wordt mee opgenomen in de aanmaning. Betalingen worden in eerste instantie aangerekend op de verschuldigde aanmaningskosten. Bij gebreke van betaling in der minne zullen deze kosten burgerrechtelijk worden ingevorderd.

§2. Bij vastgestelde wanbetaling, in het bijzonder als er sprake is van onwil, herhaling of nalatigheid, kan het vast bureau beslissen om de dienstverlening in kwestie te schorsen of stop te zetten, zonder dat dit recht geeft op een schadevergoeding uit hoofde van de schuldenaar.

Artikel 7: Oninbaarverklaring van kleine vorderingen

De financieel directeur kan een openstaande vordering, die lager of gelijk is aan 25 euro, omwille van proces-economische redenen oninbaar stellen wanneer hij de invorderingsprocedure in het betrokken dossier als niet-kosteneffectief inschat. Het financieel uitboeken van de vordering als oninbaar impliceert geen kwijtschelding van de schuld. De als oninbaar geboekte bedragen kunnen, binnen de geldende verjaringstermijn, nog worden ingevorderd.